Kemoterapiye Bağlı Bulantı ve Kusma

1355
KT

Bulantı ve Kusma

Kemoterapiye bağlı en önemli şikayetlerden biridir. Kemoterapi, midenizi ve beyindeki kusma ile ilgili merkezi etkileyerek kusmaya neden olabilir. Kullanılan ilaç türlerine, doza ve kişisel özelliklere göre kusma şiddeti ve süresi değişiktir. Bu tür bir yan etki hiç oluşmayabileceği gibi çok şiddetli de olabilir.

Hemen tedavi sonrası veya tedaviden 8-12 saat sonra başlayıp 12-24 saat süren şiddetli bulantı ve kusmanız olacağı gibi hafif bulantı hali sürekli de olabilir. Bulantı ve kusmanızın şiddeti ve süresi hakkında her kürde doktorunuza bilgi veriniz. Bu bilgi doğrultusunda doktorunuz size bulantı ve kusmanızı önleyecek ilaç önerilerinde bulunacaktır.

Sizin alabileceğiniz önlemler:

  • Bulantı ve kusmanın her kemoterapi sonrası olacağı önyargısına kapılmayınız.
  • Kemoterapi sırasında kusma oluyorsa tedavi öncesi ve sonrası 1-2 saat bir şey yemeyiniz.
  • Uygulamadan 1-12 saat önce ve 1-24 saat sonra katı gıdalar yerine sıvı gıdaları tercih ediniz.
  • Az, sık ve yavaş yemek yiyiniz.
  • Yemekleri iyice çiğneyiniz.
  • Su veya meyve sularını yemek sırasında değil, yemeklerden 1 saat önce veya sonra içiniz.
  • Yağlı, şekerli ve kızartma türü yiyeceklerden uzak durunuz.
  • Yemek kokuları midenizi bulandırıyorsa soğuk ve ılık yiyecekleri tercih ediniz.
  • Bulantıyı azaltmak için elma suyu, kızılcık suyu, limonata, meyve suları, ıhlamur veya zencefil içeren çaylar, kola, ayran gibi sıvı veya ezilmiş patates, elma püresi, yoğurt, süzme peynir gibi yarı-katı veya ağzınızda yara yoksa limon, ekşi turşu gibi gıdalar alabilirsiniz.
  • Ağzınızda yara yoksa ve sabah kusmaları varsa; yataktan kalkar kalkmaz kraker, tost, peynir-ekmek gibi kuru gıdaları tercih ediniz.
  • Hoşlandığınız yiyecekleri tercih ediniz.
  • Tuvalet, parfüm, sigara, yemek kokuları gibi sizi rahatsız edebilecek kokulardan uzak durunuz.
  • Yemek yedikten sonraki 2 saat sırt üstü yatmayınız.
  • Yemeklerden sonra sessiz bir ortamda dinleniniz.
  • Sıkmayan rahat kıyafetler giyiniz.
  • Bulantı olduğu zaman derin ve yavaş nefes alma egzersizleri yapınız.
  • Sürekli bulantınız varsa kendinizi oyalayacak aktiviteler yaratınız (televizyon seyretme, müzik dinleme, örgü örme, kitap okuma vb. gibi).
  • Yatakta yatarken kusarsanız, solunum yollarına kaçmaması için başınızı hemen yana çeviriniz.
  • Bulantınız varken ve kusarken kendinizi yemek yemeye zorlamayınız, bir başkasının sizi zorlamasına da izin vermeyiniz.
  • Bulantı kusmanızın şiddetli olduğu dönemlerde 3-4 saat süreyle bir şey yemeyiniz, daha sonra sıvı gıdalar alınız. Sıvı gıda alımına iki günden fazla devam etmeyiniz.
  • Araçla yolculuk yapmak sizi rahatsız ediyorsa kemoterapi aldığınız gün uzun yolculuk yapmayınız.
  • Nahoş metalik ilaç tadını azaltacak nane veya ekşi şekerlemeler yemek rahatlatıcı olabilir.